بانک مرکزی اخیرا اقدام به انتشار اوراق بهاداری موسوم به چک پول یا ایران چک به ارزش پانصد هزار، یک میلیون و دومیلیون ریال نموده است. این اقدام با توجه به افزایش تورم و متقابلاً کاهش چشمگیر ارزش ریال و عدم کفایت اسکناس های ریز با مبلغ حداکثر پنجاه هزار ریال، امری ناگزیر است.
لکن نکته جالب مربوط به ماهیت حقوقی این اسناد است. سوال آن است که اوراق بهادار منتشر شده، «چک پول» محسوب می شود یا «پول»؟ برای پاسخ به این سوال، راه ساده ای پیش روست و آن رجوع به قانون تجارت است. به موجب ماده ۳۱۰ قانون تجارت چک، اینگونه تعریف می شود: «چک نوشته ای است که بموجب آن صادرکننده وجوهی راکه در نزد محال علیه دارد کلا یا بعضا مسترد یا به دیگری واگذار می نماید»
نکته قابل ملاحظه در این تعریف، نقش صادر کننده است. به عبارت دیگر، اعتبار چک، قائم به اعتبار صادر کننده بوده و بر مبنای ذخیره مالی وی، دارای ارزش می گردد. بر همین مبنا، هر قسم عملیات بانکی نسبت به چک، اعم از صدور، انتقال، وصول و ظهر نویسی مستلزم معرفی دقیق اقدام کننده و یا صاحب امضاست.
همانگونه که بارها، هرکدام از ما تجربه کرده ایم، هر نوع عملیات بانکی نسبت به چک مشروط به ارائه کارت شناسایی معتبر و پشت نویسی آن بوده است که این اتفاق ناشی از همان توضیحی است که ذکر گردید.
اما در چک پولهای اخیر نیاز به ظهر نویسی و ارائه کارت شناسایی نیست. مفهوم این نکته آن است که اوراق صادره، بالذات دارای ارزش ریالی بوده و اعتبار آن قائم به اعتبار صادر کننده نخواهد بود. نتیجه آنکه، آنچه در روزهای اخیر توسط بانک مرکزی صادر شده است، در اسم «چک پول» و از حیث ماهیت حقوقی، همان «پول» است. با این تفاوت که صدور آن در ازای موجودی درخواست کننده محقق شده و لذا ختم به شوک ناگهانی افزایش نقدینگی نخواهد شد. لکن سایر آثار ناشی از صدور اسکناس های درشت، همچنان پابرجاست.
لذا باید جهش ناگهانی به صدور اسکناس یک میلیون ریالی و دو میلیون ریالی را به جامعه ایرانی، تهنیت گفت! و دست به زیر چانه برد و به نظاره نشست که دولت نهم، کاروان اقتصاد ایران را به کدام منزل خواهد رساند.
Tags: چک
|« حکومت بر اینترنت ۱ | Home | همه المپیک ایران »
مطالب مرتبط
salam
man ham yaddashti dar in zamine daram:
http://maghami.blogfa.com/post-378.aspx